Joost Derks: de frank neemt stokje over van yen, maar bijt terug bij onrust

De kern - De financiële markten worden momenteel opgeschrikt door een fundamentele verschuiving in de wereldwijde valutastromen. - Hecho - Op 30 september 2026 publiceerde De Telegraaf een belangwekkende analyse van valutakenner Joost Derks met als kop "Joost Derks: de frank neemt stokje over van

De financiële markten worden momenteel opgeschrikt door een fundamentele verschuiving in de wereldwijde valutastromen. Waar beleggers gedurende decennia massaal gebruikmaakten van de Japanse yen om tegen lage rentes kapitaal te lenen en dit elders met hoger rendement te investeren, verplaatst dit zogeheten 'carry trade'-fenomeen zich in rap tempo naar Zwitserland. Valuta-expert Joost Derks wees hier recentelijk fijntjes op in De Telegraaf, waarbij hij benadrukte dat de Zwitserse frank inmiddels het stokje van de yen heeft overgenomen als favoriete goedkope financieringsmunt, maar dat deze munt hard terug kan bijten zodra de geopolitieke of economische onrust oplaait.

Hecho

Op 30 september 2026 publiceerde De Telegraaf een belangwekkende analyse van valutakenner Joost Derks met als kop "Joost Derks: de frank neemt stokje over van yen, maar bijt terug bij onrust". In dit artikel wordt feitelijk vastgesteld dat marktpartijen steeds vaker lenen in Zwitserse franken vanwege de historisch lage rente die de Zwitserse nationale bank hanteert. Dit kapitaal wordt vervolgens ingezet in risicovollere beleggingen wereldwijd om te profiteren van renderende renteverschillen. Echter, zodra er volatiliteit op de markten ontstaat, vluchten beleggers massaal naar veilige havens, waardoor de Zwitserse frank acuut in waarde stijgt en de leners in de problemen brengt.

Contexto

Om deze dynamiek goed te begrijpen, moeten we terugkijken naar de klassieke carry trade met de Japanse yen. Jarenlang was Japan de ultieme bron van goedkoop geld door de decennialange ultralage rentes van de Bank of Japan. Toen de Japanse centrale bank onlangs haar monetaire beleid begon te normaliseren en de rente verhoogde, implodeerde de yen-carry trade in allerijl. Dit leidde tot wereldwijde schokken op de aandelen- en valutamarkten. Beleggers moesten hun posities abrupt afbouwen om verliezen te dekken. Nu de yen minder aantrekkelijk is geworden door deze beleidswijziging, is de Zwitserse frank het logische alternatief geworden. Zwitserland kent immers eveneens een relatief lage inflatie en een stabiele, doch lage renteomgeving. Toch kent deze strategie grote haken en ogen. De Zwitserse frank staat erom bekend dat het een ultieme 'safe haven'-munt is. Bij onrust stijgt de frank disproportioneel hard in waarde, wat de kosten voor het terugbetalen van de in franken gedomineerde leningen exponentieel opstuwt.

Implicaciones

De overname van het stokje door de Zwitserse frank heeft ingrijpende gevolgen voor verschillende economische actoren in het kort en middellang termijn. Voor particuliere beleggers betekent dit dat zij extreem alert moeten zijn op de risico's van hefboomconstructies en valutamarktvolatiliteit. Wie nu blind leent in Zwitserse franken om te speculeren op buitenlandse markten, loopt het risico op een marge-oproep als de markt omslaat.

Voor bedrijven die internationaal opereren en afhankelijk zijn van financiering in Zwitserse franken, kan een plotselinge opleving van de munt de financieringskosten onverwacht en drastisch verhogen. Dit drukt direct op de operationele marges, met name bij ondernemingen met beperkte indekking tegen valutarisico's. Bedrijven moeten hun hedging-strategieën per direct herzien.

Investeringinstellingen en hedgefondsen worden geconfronteerd met een verschuiving in het marktsentiment. Zij moeten anticiperen op het moment dat de Zwitserse centrale bank mogelijk ingrijpt om een te sterke munt te ontmoedigen, of wanneer geopolitieke spanningen de frank onverhoeds doen exploderen. Dit vereist een strakkere risicobeheersing en kortere lijnen in de portefeuilleallocatie.

Tot slot staan overheden en centrale banken voor een complex speelveld. De Zwitserse nationale bank bevindt zich in een spagaat: aan de ene kant wil men de binnenlandse economie beschermen, aan de andere kant trekt de lage rente internationale speculanten aan die de munt opdrijven. Het beleid van Joost Derks onderstreept dat de rust op de valutamarkten schijn bedriegt en dat de nasleep van de yen-transities zich nu in Europa herhaalt met potentieel heftige gevolgen voor onvoorzichtige marktdeelnemers.

De verschuiving van de Japanse yen naar de Zwitserse frank als favoriete valuta voor zogeheten carry trades brengt een reeks structurele uitdagingen met zich mee voor de stabiliteit van de internationale financiële markten. Omdat de rentetarieven in Zwitserland historisch laag zijn gebleven, zien institutionele beleggers en hedgefondsen opnieuw een kans om goedkoop kapitaal aan te trekken. Dit kapitaal wordt vervolgens herinvesteerd in activa met een hoger rendement, variërend van opkomende markten tot Amerikaanse technologie-aandelen. Deze strategie werkt uitstekend zolang de economische wind meezit en de volatiliteit op de wereldwijde beurzen laag blijft. Echter, zodra er onverwachte macro-economische schokken of geopolitieke spanningen optreden, verandert het sentiment in een oogwenk. De Zwitserse frank fungeert traditioneel als ultieme 'safe haven' of veilige haven in tijden van wereldwijde paniek. Dit betekent dat beleggers die hun geleende franken massaal willen terugkopen om posities te sluiten, geconfronteerd worden met een sterk stijgende munt. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel van snelle koersstijgingen van de frank en geforceerde liquidaties van risicovolle beleggingen, wat de marktonrust aanzienlijk vergroot.