Helft starters onwetend over gunstige voorwaarden duurzame woningen: tot wel 40.000 euro extra hypotheek mogelijk

De kern - De woningmarkt blijft voor starters een complex speelveld waarin iedere financiële meevaller het verschil kan maken tussen wel of geen koopwoning. - Het feitelijke startpunt van dit verhaal is gelegen in de harde cijfers van de financieringsregels voor de woningmarkt. - Wanneer we kijken naar het brede contextuele landschap, zien we dat de overheid en de hypotheeksector al jaren proberen om verduurzaming te stimuleren via de

De woningmarkt blijft voor starters een complex speelveld waarin iedere financiële meevaller het verschil kan maken tussen wel of geen koopwoning. Uit recent onderzoek van ASN Bank, gepubliceerd in De Telegraaf op 3 oktober 2026, blijkt echter dat ruim de helft van de starters volledig onwetend is over de gunstige hypotheekvoorwaarden die gekoppeld zijn aan energiezuinige woningen. Wie een woning koopt met een uitstekend energielabel, kan tot wel 40.000 euro extra hypotheek krijgen ten opzichte van een woning met een slecht label. Dit gebrek aan kennis zorgt ervoor dat een grote groep jonge kopers onnodig beperkt wordt in haar zoektocht, terwijl verduurzaming juist extra financiële ruimte oplevert.

Het feitelijke startpunt van dit verhaal is gelegen in de harde cijfers van de financieringsregels voor de woningmarkt. Sinds de invoering van strengere normen is het energielabel van een woning direct gekoppeld aan de maximale hypotheekruimte die geldverstrekkers mogen verstrekken. Woningen met een energielabel A+++ of A++++ geven recht op aanzienlijk meer leencapaciteit dan woningen met een energielabel E, F of G. De Telegraaf meldde op basis van de ASN Bank-cijfers dat meer dan vijftig procent van de starters geen idee heeft dat deze regeling bestaat. Dit betekent dat duizenden huizenzoekers huizen laten schieten of onterecht denken dat een duurzame woning buiten hun budget valt, simpelweg omdat ze de rekensom niet kennen of niet worden voorgelicht door hun financieel adviseur.

Wanneer we kijken naar het brede contextuele landschap, zien we dat de overheid en de hypotheeksector al jaren proberen om verduurzaming te stimuleren via de hypotheeknormen. Huizenkopers worden geacht te anticiperen op de toekomstige energiekosten en de klimaatdoelstellingen van het kabinet. Toch blijkt de communicatie hierover ernstig te wensen over te laten. De complexiteit van de Nederlandse hypotheekmarkt, gecombineerd met de stijgende huizenprijzen en de hoge rente van de afgelopen jaren, zorgt voor een informatiestroom waar starters simpelweg van duizelen. Hypotheekverstrekkers en banken hebben in het verleden vooral gefocust op de reguliere inkomensetoets, waardoor de specifieke voordelen van verduurzaming vaak pas laat in het koopproces ter sprake komen.

Als we de feiten strikt scheiden van de analyses, dan is het vaststaande feit dat meer dan de helft van de starters onbekend is met de extra leenruimte tot 40.000 euro voor energiezuinige woningen, zoals aangetoond door het onderzoek van ASN Bank. De analyse vanuit HypotheekJournal leert ons dat dit onbewuste gedrag direct voortkomt uit een kloof tussen wetgeving en consumentenvoorlichting. De overheid en de financiële sector creëren weliswaar gunstige instrumenten op papier, maar slagen er onvoldoende in om deze instrumenten begrijpelijk en laagdrempelig over te brengen op de doelgroep die er het meeste baat bij heeft.

De implicaties van deze onwetendheid zijn op korte en middellange termijn aanzienlijk en raken diverse actoren in de maatschappij. Voor huishoudens en met name starters betekent dit dat zij onnodig concurrerend vermogen missen op een oververhitte huizenmarkt. Ze richten zich op goedkopere, vaak onzuinige woningen die op termijn juist hoge maandelijkse energielasten met zich meebrengen, terwijl ze met dezelfde maandlasten een duurzame woning hadden kunnen financieren dankzij de ruimere hypotheeknormen.

Voor bedrijven, in het bijzonder onafhankelijke hypotheekadviseurs en banken, ligt hier een directe maatschappelijke en commerciële taak. Adviseurs die proactief inspelen op deze kennisleemte kunnen zich onderscheiden door starters direct te wijzen op de extra 40.000 euro leenruimte voor duurzame opties. Wie dit nalaat, laat niet alleen geld op tafel liggen voor de klant, maar mist ook kansen in een concurrerende markt.

Investeerders in vastgoed en projectontwikkelaars merken de gevolgen eveneens. De vraag naar energiezuinige nieuwbouw en grondig gerenoveerde bestaande bouw blijft onverminderd hoog, mits de doelgroep weet dat de financiering rond te krijgen is. Als starters beter geïnformeerd raken, zal de waarde van verduurzaamde woningen naar verwachting stabiel blijven of verder stijgen, omdat de potentiële kopersgroep feitelijk meer koopkracht blijkt te bezitten dan ze zelf aanvankelijk dachten.

Tot slot staan overheden voor een communicatieve uitdaging. De verduurzamingsdoelstellingen van de woningvoorraad lopen gevaar zolang de grootste groep kopers niet profiteert van de prikkels die de wetgever juist voor hen heeft ontworpen. Beleidsmakers zullen nauw moeten samenwerken met consumentenorganisaties en geldverstrekkers om ervoor te zorgen dat de regelingen rondom de duurzame hypotheek gemeengoed worden onder starters, zodat de energietransitie in de praktijk ook echt versnelt.

Daarnaast spelen ook regionale verschillen een grote rol in de manier waarop starters deze hypotheekregelingen benutten. In de randstad, waar de huizenprijzen het hoogst zijn en de concurrentie moordend is, kan die extra financieringsruimte van 40.000 euro net het verschil maken tussen een succesvol bod en teleurstelling. Het ontbreken van deze essentiële informatie leidt tot een scheve verhouding in de markt, waarbij goed geïnformeerde kopers betere kansen krijgen. Hypotheekverstrekkers en lokale overheden dragen daarom de gezamenlijke verantwoordelijkheid om gerichte voorlichtingscampagnes op te zetten. Alleen door actieve kennisoverdracht kan deze hardnekkige drempel effectief worden weggenomen voor de komende generatie huizenkopers.