Toeristische bestedingen in Nederland stijgen naar recordhoogte van bijna 118 miljard euro

De kern - Hecho - De toeristische bestedingen in Nederland zijn fors gestegen en hebben een bedrag van bijna 118 miljard euro bereikt. - Context

Hecho

De toeristische bestedingen in Nederland zijn fors gestegen en hebben een bedrag van bijna 118 miljard euro bereikt. Dit blijkt uit definitieve cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft gepubliceerd. Hiermee gaven binnen- en buitenlandse toeristen ongeveer 6 miljard euro meer uit dan in het jaar daarvoor. Wanneer de inflatie buiten beschouwing wordt gelaten en er wordt gecorrigeerd voor prijsstijgingen, bedraagt de reële groei van de toeristische bestedingen alsnog zo'n 3 procent.

Context

De cijfers van het CBS zijn afkomstig uit een analyse van de brede vrijetijdseconomie en de gastvrijheidssector in Nederland. De groei wordt gedreven door een combinatie van een toenemend aantal buitenlandse bezoekers dat de Nederlandse steden en kuststroken weet te vinden, en stabiele uitgaven van de binnenlandse vakantieganger. Dit miljardenbedrag omvat alle directe uitgaven aan accommodaties, de horeca, cultuur, recreatie en het reizen binnen de landsgrenzen. Het medium De Telegraaf meldde hierover op 25 september 2026 onder de kop 'Uitgaven van toeristen in Nederland lopen op: bijna 118 miljard euro over de toonbank'. Deze economische impuls komt op een moment dat de brede dienstensector en het midden- en kleinbedrijf (mkb) te maken hebben met stijgende loonkosten en aanhoudende druk op de marges.

Implicaties

WoonZekerJournal belicht de consequenties van deze toeristische opleving vanuit de invalshoek van de woningmarkt en de lokale economie. De aanhoudende populariteit van Nederland onder toeristen heeft op korte en middellange termijn ingrijpende gevolgen voor verschillende geledingen van de samenleving.

Huishoudens merken de keerzijde van de toeristische miljardenindustrie in toenemende mate op de woningmarkt. De enorme vraag naar toeristische accommodaties en vakantiewoningen drijft de prijzen op. In populaire steden en regio's leidt dit tot verdringing van reguliere huur- en koopwoningen doordat woningen worden omgezet in toeristische verhuur of hotels. Dit verergert de krapte voor lokale huishoudens en starters op de woningmarkt, die moeite hebben om betaalbare woonruimte te vinden.

Bedrijven in de horeca, retail en vrijetijdssector profiteren direct van de omzetstijging van bijna 118 miljard euro. Zij zien hun inkomsten toenemen, wat helpt om de hogere kosten voor energie en personeel te compenseren. Tegelijkertijd kampen ondernemers in toeristische hotspots met uitdagingen rond personeelskrapte en stijgende commerciële huurprijzen voor winkel- en horecapanden.

Investeerders zien in de stijgende toeristische uitgaven een bevestiging van het rendement van vastgoed in de gastvrijheidssector. Kapitaal blijftstromen naar hotelontwikkeling en recreatieve vastgoedprojecten. Echter, door strengere gemeentelijke regels en toeristenbelastingen verschuift de focus van investeerders steeds vaker naar kwalitatieve en duurzame projecten buiten de gebaande paden.

Overheden staan voor de complexe taak om de economische voordelen van de 118 miljard euro te balanceren met de leefbaarheid van steden en dorpen. Gemeenten voeren op korte termijn strengere regels in voor vakantieverhuur en verhogen de toeristenbelasting om de druk op de openbare ruimte te bekostigen. Op middellange termijn moeten lokale en nationale overheden investeren in infrastructuur en spreiding van toerisme om overbelasting van populaire bestemmingen tegen te gaan en de woonfunctie van steden te waarborgen.

De economische impact van de vrijetijdseconomie strekt zich inmiddels ver uit buiten de traditionele toeristische centra zoals Amsterdam, Haarlem en Utrecht. Ook in regio's met een sterke landelijke of kustrecreatie is de optelsom van de stijgende bestedingen goed merkbaar in de regionale bedrijvigheid. Deze bredere spreiding brengt echter nieuwe dynamieken met zich mee voor de ruimtelijke ordening. Lokale overheden worden geconfronteerd met dilemma's rondom grondgebruik, waarbij schaarse ruimte moet worden verdeeld over enerzijds de bouw van broodnodige reguliere woningen voor starters en gezinnen, en anderzijds de uitbreiding van toeristische voorzieningen en recreatieve parken.

Voor investeerders en projectontwikkelaars betekent deze ontwikkeling dat het rendement op vastgoed in recreatieve zones hoog blijft lonken, maar dat de risico's op het gebied van vergunningverlening toenemen. Gemeenten zijn steeds minder geneigd om blanco volmacht te verlenen voor grootschalige toeristische vastgoedprojecten. Dit dwingt marktpartijen om nauw samen te werken met lokale overheden om projecten te realiseren die zowel economisch rendabel zijn als bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Duurzaamheid en energie-efficiëntie in recreatiewoningen en hotels zijn daarbij geen optie meer, maar een dwingende voorwaarde om toekomstige kapitaalstromen veilig te stellen.

Daarnaast speelt de arbeidsmarkt een cruciale rol in de absorptie van deze enorme geldstroom. De horeca, hotellerie en cultuursector zijn arbeidsintensieve bedrijfstakken die profiteren van de bestedingen, maar kampen tegelijkertijd met structurele personeelstekorten. Het aantrekken van gekwalificeerd personeel wordt bemoeilijkt door het gebrek aan betaalbare woonruimte in de nabijheid van de werklocaties, een vicieuze cirkel die direct voortkomt uit de druk die toerisme legt op de lokale woningvoorraad. Werkgevers in de gastvrijheidsector zien zich daarom steeds vaker genoodzaakt om te investeren in eigen huisvestingsoplossingen voor medewerkers om operationeel te kunnen blijven.