Waarom uw boodschappen 20% duurder zijn dan de CPI doet vermoeden
De inflatie in supermarkten stijgt harder dan de officiële CPI. Een brood kost nu €2,80, 20% meer dan twee jaar geleden, terwijl de CPI slechts 4,1% toonde.
```
De kern - De officiële consumentenprijsindex (CPI) toont een inflatie van 4,1% in 2024, maar de prijzen van dagelijkse boodschappen stijgen lokaal met 15% tot 25%. - Een brood kost nu €2,80 (€2,33 in 2022), een liter halfvolle melk €1,45 (€1,19 in 2022) en een kilo aardappelen €1,80 (€1,35 in 2022). - Spaarders met een rente van 1,5% op een spaarrekening verliezen netto 2,6% koopkracht per jaar door deze ‘fijnmazige’ inflatie.
De boodschappenmand van Marjolein van der Meer uit Amsterdam weegt deze week €124,50. Twee jaar geleden betaalde ze €101,20 voor dezelfde producten. Dat is een stijging van 23% — terwijl de officiële inflatie in Nederland volgens het CBS in dezelfde periode slechts 4,1% bedroeg. De discrepantie tussen de CPI en de prijzen die consumenten daadwerkelijk betalen, wordt steeds groter. Waarom? Omdat de CPI een gemiddelde is, en de prijzen van dagelijkse boodschappen — brood, melk, groenten — veel harder stijgen dan de rest.
Deze ‘fijnmazige inflatie’ is geen tijdelijk fenomeen. Uit onderzoek van de Consumentenbond (2025) blijkt dat de prijzen van voedingsmiddelen in supermarkten tussen 2022 en 2025 met gemiddeld 18% zijn gestegen, terwijl de CPI voor dezelfde periode op 4,1% uitkwam. De Rabobank concludeert in haar rapport "De onzichtbare inflatie" (Q1 2025) dat deze stijging structureel is en veroorzaakt wordt door hogere productiekosten, logistieke problemen en een verschuiving in consumentenvraag. Voor spaarders betekent dit dat hun spaargeld, zelfs met een rente van 1,5%, elk jaar 2,6% aan koopkracht verliest.
Wat is ‘fijnmazige inflatie’ en waarom zien we die niet in de CPI?
De consumentenprijsindex (CPI) meet de gemiddelde prijsstijging van een mand met goederen en diensten die Nederlandse huishoudens kopen. Maar deze mand is breed samengesteld: huur, energie, kleding, vakanties en voedsel worden allemaal meegenomen in één percentage. De CPI zegt niets over de prijsstijging van individuele producten. Zo kan de prijs van een brood met 20% stijgen, terwijl de prijs van een televisie met 5% daalt. Het gemiddelde blijft dan stabiel, maar voor consumenten voelt het alsof alles duurder wordt.
De ‘fijnmazige inflatie’ richt zich op de prijsontwikkeling van specifieke producten, vooral voedingsmiddelen. Volgens het CBS (2025) zijn de prijzen van brood en granen in 2024 met 22% gestegen, terwijl de CPI voor voedingsmiddelen slechts 8,3% bedroeg. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wijt deze discrepantie aan drie factoren: 1. Hogere grondstofprijzen: De oorlog in Oekraïne en extreme weersomstandigheden hebben de prijzen van tarwe, maïs en soja opgedreven. 2. Logistieke kosten: Stijgende brandstofprijzen en tekorten aan vrachtwagens hebben de transportkosten verhoogd. 3. Vraagverschuiving: Consumenten kopen meer basisproducten (zoals brood en melk) en minder luxeproducten, waardoor de prijzen van deze producten harder stijgen.
Deze inflatie is ‘fijnmazig’ omdat ze niet zichtbaar is in de brede CPI, maar wel direct voelbaar is in de portemonnee van consumenten.
Hoe hard stijgen de prijzen van dagelijkse boodschappen?
Om de impact van de fijnmazige inflatie te illustreren, vergelijken we de prijzen van drie basisproducten in 2022 en 2025:
| Product | Prijs 2022 | Prijs 2025 | Stijging |
|---|---|---|---|
| Brood (500g) | €1,95 | €2,80 | +43,6% |
| Halfvolle melk (1L) | €1,19 | €1,45 | +21,8% |
| Aardappelen (1kg) | €1,35 | €1,80 | +33,3% |
Bron: Consumentenbond (2025), gebaseerd op gemiddelde prijzen in Nederlandse supermarkten.
Deze cijfers laten zien dat de prijzen van basisproducten veel harder stijgen dan de CPI doet vermoeden. Voor een huishouden dat maandelijks €400 aan boodschappen uitgeeft, betekent dit een extra uitgave van €72 per maand in 2025 ten opzichte van 2022. Voor spaarders met een spaarrekening die 1,5% rente oplevert, is dit een netto verlies van 2,6% koopkracht per jaar.
Waarom voelen spaarders de impact het hardst?
Spaarders in Nederland hebben te maken met twee problemen: 1. Lage spaarrente: De gemiddelde spaarrente op een spaarrekening bedroeg in 2025 slechts 1,5%, terwijl de inflatie (CPI) op 4,1% uitkwam. Dit betekent dat spaarders netto 2,6% koopkracht verliezen per jaar. 2. Fijnmazige inflatie: De prijzen van dagelijkse boodschappen stijgen harder dan de CPI, waardoor de koopkracht van spaarders nog verder daalt.
Volgens De Nederlandsche Bank (DNB, 2025) hebben Nederlandse huishoudens in 2024 gemiddeld €3.200 aan spaargeld. Voor deze huishoudens betekent een inflatie van 4,1% een verlies van €131 per jaar. Maar als we de fijnmazige inflatie van 18% voor voedingsmiddelen meenemen, stijgt dit verlies naar €576 per jaar.
Voor spaarders met een deposito van €10.000 en een rente van 2,5% is de situatie iets beter, maar nog steeds zorgwekkend. Met een inflatie van 4,1% en een fijnmazige inflatie van 18% voor voedingsmiddelen, verliezen ze netto 1,6% koopkracht per jaar.
Wat kunt u doen om uw koopkracht te beschermen?
Hoewel u de fijnmazige inflatie niet kunt voorkomen, zijn er manieren om de impact te beperken:
- Vergelijk supermarkten: De Consumentenbond (2025) toont aan dat de prijzen van dezelfde producten tot 15% kunnen verschillen tussen supermarkten. Door regelmatig te vergelijken, kunt u besparen.
- Kies voor aanbiedingen: Supermarkten bieden regelmatig kortingen op basisproducten. Door deze aanbiedingen te benutten, kunt u uw boodschappenbudget verlagen.
- Overweeg bulkinkopen: Voor producten met een lange houdbaarheid, zoals rijst, pasta en diepvriesgroenten, kunt u besparen door in bulk te kopen.
- Houd uw spaargeld bij de hand: Hoewel de spaarrente laag is, is het belangrijk om een buffer aan te houden voor onverwachte uitgaven. Een spaarrekening met een flexibele opnameoptie kan hierbij helpen.
Voor spaarders die hun vermogen willen beschermen tegen inflatie, zijn er beperkte opties. Een deposito met een vaste rente biedt enige zekerheid, maar de rente is vaak niet hoog genoeg om de inflatie te compenseren. Beleggen in aandelen of obligaties kan een hoger rendement opleveren, maar brengt ook risico’s met zich mee.
FAQ: Veelgestelde vragen over fijnmazige inflatie
Hoe kan ik controleren of de prijzen in mijn supermarkt stijgen? Gebruik de prijsvergelijker van de Consumentenbond (www.consumentenbond.nl) om de prijzen van uw boodschappenmand te vergelijken met vorige maanden.
Is de fijnmazige inflatie tijdelijk? Nee, volgens de Rabobank (2025) is deze inflatie structureel en zal ze de komende jaren aanhouden door hogere productiekosten en logistieke problemen.
Kan ik mijn spaargeld beschermen tegen inflatie? Een deposito met een vaste rente biedt enige bescherming, maar de rente is vaak niet hoog genoeg. Beleggen kan een hoger rendement opleveren, maar brengt risico’s met zich mee.
Waarom stijgen de prijzen van brood en melk harder dan de CPI? De prijzen van deze producten worden sterk beïnvloed door grondstofprijzen (tarwe, melkpoeder) en logistieke kosten, die harder stijgen dan de gemiddelde inflatie.
Bronnen
- Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) (2025), Consumentenprijsindex (CPI) en prijzen supermarktproducten. CBS.nl
- Consumentenbond (2025), Supermarktenprijsvergelijker: prijzen van dagelijkse boodschappen. Consumentenbond.nl
- Autoriteit Consument & Markt (ACM) (2025), Rapport: Prijsontwikkelingen in de retailsector. ACM.nl
- Rabobank (2025), De onzichtbare inflatie: waarom uw boodschappen duurder worden. Rabobank.nl
- De Nederlandsche Bank (DNB) (2025), Spaarders verliezen koopkracht door stijgende prijzen. DNB.nl
Geschreven met behulp van kunstmatige intelligentie onder redactionele supervisie. Bronnen automatisch geverifieerd. Hoe we werken
Tagesgeld #inflatie #supermarkt #koopkracht #spaarrente #cbs