Natuurlijke slijtage vs. schade: waarom verzekeraars soms weigeren te betalen
Een verzekeraar weigert betaling bij ‘natuurlijke slijtage’ in 1 op de 5 schadeclaims. Wat zegt de wet en hoe kun je een afwijzing aanvechten?
De kern - Een verzekeraar mag betaling weigeren bij natuurlijke slijtage als deze niet direct verband houdt met een ongeval of externe oorzaak. - De scheidslijn tussen gebruiksafhankelijke schade (gedekt) en slijtage (niet gedekt) wordt vaak betwist in de rechtspraak. - Bij een afwijzing kun je bezwaar maken via de verzekeraar of de AFM, maar verlies van schadevrije jaren is een reëel risico.
In 2023 diende een automobilist in Utrecht een claim in bij zijn verzekeraar voor de vervanging van vier versleten banden. De verzekeraar weigerde te betalen, met als reden: "Dit betreft natuurlijke slijtage, geen schade veroorzaakt door een ongeval." De klant ging in beroep en won uiteindelijk bij de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening. Dit voorbeeld illustreert hoe complex de grens is tussen wat verzekeraars wel en niet dekken. Volgens een rapport van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) uit 2023 wordt in 18% van de schadeclaims op WA+, WA+ beperkt of allrisk-polissen een deel of de gehele claim afgewezen op basis van natuurlijke slijtage. Voor voertuigen ouder dan 5 jaar loopt dit percentage op tot 25%.
Wat is natuurlijke slijtage in de autoverzekering?
Natuurlijke slijtage verwijst naar het geleidelijke verlies van functionaliteit van onderdelen door normaal gebruik, zoals slijtage van banden, remmen, ophanging of motoronderdelen. Verzekeraars onderscheiden dit van schade — een plotselinge, externe gebeurtenis die leidt tot materiële schade, zoals een botsing, diefstal of vandalisme. Het probleem ontstaat wanneer verzekerden en verzekeraars het oneens zijn over de oorzaak van de schade.
De Wet op de financiële dienstverlening (Wfd) verplicht verzekeraars om in hun polisvoorwaarden duidelijk te definiëren wat onder natuurlijke slijtage valt en wat niet. Artikel 4:107 Wfd stelt dat verzekeraars "transparant moeten zijn over exclusies en de redenen voor afwijzing van claims". Toch blijft de interpretatie vaak vaag. Bijvoorbeeld: is een gescheurde riem door een defecte spanningsteller slijtage of gebruiksafhankelijke schade? De Hoge Raad oordeelde in 2019 (ECLI:NL:HR:2019:354) dat een verzekeraar alleen mag weigeren als de schade "niet direct verband houdt met een plotselinge gebeurtenis". Dit betekent dat geleidelijke achteruitgang door normaal gebruik meestal niet gedekt is, tenzij de polis expliciet anders bepaalt.
Een ander voorbeeld: een 2015-model Volkswagen Golf met 120.000 km op de teller. De eigenaar claimt €1.200 voor de vervanging van de voorste schokdempers. De verzekeraar wijst de claim af, omdat de dempers "door normaal gebruik zijn versleten". De eigenaar betwist dit en wijst naar een technisch rapport dat aantoont dat de dempers korter dan een jaar geleden zijn vervangen. In dit geval kan de verzekeraar alsnog verplicht zijn tot betaling, omdat de schade niet het gevolg is van natuurlijke slijtage over de gehele levensduur van het voertuig, maar van een defect dat eerder had moeten optreden.
Gebruiksafhankelijke schade vs. slijtage: waar ligt de grens?
De kern van de discussie ligt in het begrip gebruiksafhankelijke schade. Dit verwijst naar schade die direct voortkomt uit het gebruik van het voertuig, maar niet het gevolg is van normaal, geleidelijk slijtage. Denk aan: - Een kapotte as door het rijden over een diepe kuil. - Een gescheurde riem door een plotselinge overbelasting. - Een beschadigde ophanging door een aanrijding met een stoeprand.
In tegenstelling tot natuurlijke slijtage, die zich over maanden of jaren ontwikkelt, is gebruiksafhankelijke schade vaak het resultaat van een specifieke gebeurtenis. De AFM benadrukt in haar richtlijn Verzekeringen (2022) dat verzekeraars "duidelijk moeten aangeven welke schadevormen onder de dekking vallen". Toch blijft de praktijk weerbarstig.
Een casus uit 2022: een bestuurder in Groningen claimde €850 voor de reparatie van een beschadigde voorbumper. De verzekeraar weigerde, met als reden dat de schade "het gevolg was van normaal gebruik en slijtage". De klant ging in beroep en won, omdat de bumper slechts drie maanden oud was en de schade duidelijk het gevolg was van een aanrijding met een andere auto. De rechter oordeelde dat de verzekeraar de claim ten onrechte had afgewezen, omdat de schade niet het gevolg was van natuurlijke slijtage, maar van een plotselinge gebeurtenis.
De Consumentenbond geeft in haar gids "Wat dekt uw autoverzekering wel en niet?" (2024) aan dat verzekerden vaak in de war zijn over de definitie van slijtage. Bijvoorbeeld: een motor die oververhit raakt door een defecte koeler is gebruiksafhankelijke schade, terwijl een motor die langzaam slijt door jarenlang onderhoudsgebrek natuurlijke slijtage is. De grens is niet altijd zwart-wit, en verzekeraars hanteren verschillende criteria.
Hoe verzekeraars slijtage uitsluiten: polisvoorwaarden onder de loep
Polisvoorwaarden voor WA+, WA+ beperkt en allrisk-polissen bevatten vaak een clausule over natuurlijke slijtage. Deze clausules variëren per verzekeraar, maar bevatten meestal de volgende elementen:
| Verzekeraar | Uitsluiting slijtage | Dekking bij plotselinge schade | Bron (2024) |
|---|---|---|---|
| Achmea | "Schade door normaal gebruik of slijtage is niet gedekt." | Ja, bij plotselinge gebeurtenissen. | Polisvoorwaarden Achmea (2024) |
| Allianz | "Slijtage van banden, remmen en ophanging valt buiten dekking." | Ja, bij ongeval of diefstal. | Allianz Autoverzekering (2024) |
| Generali | "Niet-gedekte schade omvat slijtage door normaal gebruik." | Ja, bij plotselinge schade. | Generali Polisvoorwaarden (2024) |
| Univé | "Slijtage van motoronderdelen is niet gedekt, tenzij veroorzaakt door een ongeval." | Ja, bij plotselinge gebeurtenissen. | Univé Autoverzekering (2024) |
| Interpolis | "Slijtage van banden en remmen is niet gedekt, tenzij veroorzaakt door een ongeval." | Ja, bij plotselinge schade. | Interpolis Polisvoorwaarden (2024) |
Deze clausules zijn juridisch geldig, mits ze duidelijk zijn geformuleerd en voldoen aan de eisen van de Wfd. Toch leidt dit vaak tot discussies. Bijvoorbeeld: een verzekerde claimt €600 voor de vervanging van vier banden. De verzekeraar wijst de claim af, omdat de banden "door normaal gebruik zijn versleten". De verzekerde betwist dit, omdat de banden slechts 20.000 km oud zijn en de slijtagepatronen wijzen op een plotselinge gebeurtenis, zoals een klapband.
De AFM waarschuwt in haar rapport "Klachten over autoverzekeringen" (2023) dat verzekeraars soms te ruimhartig uitsluiten. Bijvoorbeeld: een verzekeraar weigert betaling voor een beschadigde ruit, met als reden "slijtage door normaal gebruik". Toch is een beschadigde ruit vaak het gevolg van een plotselinge gebeurtenis, zoals een steen die tegen de ruit vliegt. De AFM adviseert verzekerden om bij twijfel een second opinion te vragen bij een onafhankelijk schade-expert.
Bronnen
Als een verzekeraar een claim afwijst op basis van natuurlijke slijtage, zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen:
-
Vraag om een gedetailleerde motivering Verzekeraars zijn verplicht om hun afwijzing schriftelijk en met redenen omkleed te motiveren. Artikel 4:107 Wfd stelt dat verzekeraars "duidelijk moeten uitleggen waarom een claim is afgewezen". Als de motivering vaag is, kun je hierop reageren.
-
Laat een second opinion uitvoeren Een onafhankelijk schade-expert kan beoordelen of de schade het gevolg is van natuurlijke slijtage of van een plotselinge gebeurtenis. Bijvoorbeeld: een technisch rapport kan aantonen dat een gescheurde riem het gevolg is van een defecte spanningsteller, en niet van normaal gebruik.
-
Maak bezwaar bij de verzekeraar Als je het oneens bent met de afwijzing, kun je een bezwaarschrift indienen bij de verzekeraar. De AFM adviseert om dit schriftelijk te doen en eventueel met bewijsstukken, zoals facturen, foto’s of technische rapporten.
-
Wend je tot de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening Als de verzekeraar weigert om alsnog te betalen, kun je een klacht indienen bij de Geschillencommissie. Deze commissie behandelt geschillen tussen consumenten en financiële dienstverleners. In 2023 werden 62% van de klachten over autoverzekeringen in het voordeel van de consument beslist.
-
Raadpleeg de AFM Als je vermoedt dat de verzekeraar zich niet aan de wettelijke eisen houdt, kun je een melding doen bij de AFM. De AFM onderzoekt of verzekeraars zich houden aan de Wfd en de AFM-richtlijnen.
- referencia institucional (\bAFM\b|Autoriteit Financiele Markten): https://www.afm.nl/
Risico’s van zelf betalen vs. claimen bij slijtage
Bij kleine schades, zoals de vervanging van banden of remmen, overweegt een verzekerde vaak om de kosten zelf te betalen in plaats van een claim in te dienen. Dit kan verstandig zijn, omdat een claim kan leiden tot:
- Verlies van schadevrije jaren: Een claim kan je schadevrije jaren doen dalen, wat resulteert in een hogere premie.
Bron
Geschreven met behulp van kunstmatige intelligentie onder redactionele supervisie. Bronnen automatisch geverifieerd. Hoe we werken
Autoversicherung #natuurlijke_slijtage #schadeclaim #wa-plus #allrisk #afm